Hakaret Suçu Nedir? Hakaret Suçunun Cezası Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nda hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle saldırmak olarak tanımlanmıştır. Hakaret suçu doğrudan mağdura karşı hakaret etmek suretiyle işlenebileceği gibi mağdurun yokluğunda da işlenebilmektedir. Ancak mağdurun gıyabında (yokluğunda) gerçekleşen hakaret suçunun cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekmektedir.

Hakaret suçunun cezası nedir?

Hakaret suçunu işleyenler üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılırlar. Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde de belirtilen cezaya hükmolunur. Ancak hakaret suçunun;

  • Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
  • Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
  • Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
  • Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

Mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş ise hakaret suçu oluşur mu?

TCK m. 126’da açıkça düzenlendiği üzere hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş hem de hakaret açıklanmış sayılır. Örneğin; sanığın işyerinde diğer personellerle oturduğu sırada kullandığı “şerefsiz müdür” şeklindeki ifadede müdürün ismi belirtilmese bile hakaretin müdürün şahsına yönelik olduğu sabittir. İlgili eylemin şikayet üzerine cezalandırılması gerekmektedir.

Kişinin uğradığı haksız bir fiile karşı tepki olarak hakaret etmesi veya kişilerin birbirine karşılıklı olarak hakaret etmesi durumunda verilecek ceza nedir?

Hakim, hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde, vereceği cezayı üçte birine kadar indirebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçebilir. Ancak hakaret suçunun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez.

Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde ise hakim, olayın içeriğine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek cezayı üçte birine kadar indirebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçebilir.

Hakaret suçunda şikayet nedir? Şikayetten vazgeçmek mümkün müdür?

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikayetine bağlıdır. Mağdur, şikayet etmeden önce ölürse, veya suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmiş ise; ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eş veya kardeşleri tarafından şikayette bulunulabilir. Mağdurun şikayetinden vazgeçmesi halinde soruşturma aşaması sona erecektir. Bu durumda Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik kararı) verilecektir. Kovuşturma aşamasında katılanın şikayetinden vazgeçmesi durumunda ise hakim düşme kararı verecektir. Düşme kararının verilebilmesi için sanığın şikayetten vazgeçmeyi kabul etmesi gerekmektedir.

Hakaret suçunda şikayet süresi nedir?

Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında fiilin ve fiili gerçekleştirenin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunulmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Hakaret suçunda uzlaştırma mümkün müdür?

Uzlaştırma, uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle başlatılan soruşturma veya kovuşturma sırasında; şüpheli veya sanık ile mağdur, suçtan zarar gören veya kanuni temsilcinin, Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen tarafsız bir uzlaştırmacı marifetiyle anlaştırılmaları suretiyle, uyuşmazlığın giderilmesi sürecidir. Hakaret suçu uzlaşma kapsamındaki suçlardan olup tarafların uzlaştırmacı huzurunda anlaşarak uyuşmazlığı sonlandırmaları mümkündür. İstisna olarak TCK 125/3’te düzenlenen cezanın nitelikli halleri kapsam dışında tutulmuştur.

Hakaret suçunda basit yargılama usulü uygulanabilir mi?

Basit yargılama usulü; belirli ağırlığa ulaşmamış suçlar bakımından, duruşma yapılmaksızın, yazılı beyan ve savunma esasına dayanan, bazı yargılama prosedürlerinin yer almadığı, yargı mercilerine emek ve vakit tasarrufu sağlayan bir yargılama usulüdür. Basit yargılama usulünde mahkumiyet kararı verildiği takdirde verilecek ceza dörtte biri oranında indirilir. Hakaret suçu bu kapsamdaki suçlardandır.

Mağdur hakaret suçu nedeniyle tazminat talep edebilir mi?

Hakaret suçundan zarar gören mağdur maddi ve manevi tazminat isteminde bulunabilecektir. Örneğin, bir esnafın komşu esnafın hakaretinden kaynaklı uğradığı müşteri ya da kazanç kaybı maddi zarardır. Esnafın hakaretten kaynaklı yaşadığı üzüntü, elem ve yıpranmanın etkisi ile uğradığı zararı ise manevi zarardır. Yaşanan hakaret olayı sonrasında kişi genel mahkemelerde maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.

Sosyal medya üzerinden hakaret suçunun işlenmesi mümkün müdür? Sosyal medya üzerinden hakaret suçunun cezası nedir?

Kişinin hakaret suçunu Facebook, Twitter, Instagram, Whatsapp, Telegram vb. sosyal medya uygulamaları üzerinden işlemesi mümkündür. Fiilin, sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Örneğin; Facebook Messenger üzerinden kişinin mağdura küfür içerikli mesajlar göndermesi durumunda ilgili cezaya hükmolunacaktır. Ancak hakaretin alenen işlenmesi halinde verilecek ceza altıda biri oranında artırılacaktır. Örneğin; kişinin Twitter üzerinden başka kişilerin de görüp ulaşabileceği şekilde hakaret içeren tweetler atması durumunda suç aleniyet kazanacağından verilecek ceza altıda bir oranında arttırılarak verilecektir. Bununla ilgili olarak Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2017/4286 E. , 2018/1180 K. sayılı kararında,

“…Hakaret suçunu oluşturduğu kabul edilen eylemin, belirli olmayan ve birden fazla kişi tarafından algılanabilme imkanı bulunan facebook adlı sosyal paylaşım sitesinde işlendiğinin kabul edilmesi karşısında, sanığa tayin olunan temel cezada TCK’nın 125/4. madde ve fıkrası gereğince artırım yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurularak, sanık hakkında eksik ceza hükmedilmesi kanuna aykırı olup…” denilmek suretiyle bozma kararı verilmiştir.

Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası nedir?

Cumhurbaşkanına hakaret suçu yukarıda sayılan suçlardan ayrı olarak TCK m.299 kapsamında ayrıca düzenlenmiştir. İlgili hükme göre Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun alenen işlenmesi halinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.

Yazımızda hakaret suçu tüm yönleri ile soru cevap şeklinde değerlendirilmiştir. Suçu işleyenin ya da suçtan zarar görenin süreci hukuki destek alarak yürütmesi hak kayıplarının önüne geçecektir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Eren GENÇ’e aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayımlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir. Diğer makalelerimize yayınlar bölümünden ulaşabilirsiniz.

Soru ve Yorumlar İçin

Hukuki sorunlara dair her türlü görüş, yorum ve sorularınızı iletişim bölümünden yazabilirsiniz.

Sosyal Medyada Paylaş

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir